Auður í allra þágu….

Samkvæmt nýjustu könnuninni um fylgi flokka í Reykjavík kemst Jón Gnarr ekki inn í borgarstjórn.  Það kemur mér satt að segja á óvart en er satt að segja fegin. Þó að mér finnist djókið ágætt held ég að þau verkefni sem eru framundan í Reykjavík séu þess eðlis að við þurfum annað en bara góðan húmor  til að ná tökum á ástandinu og forgangsraða rétt. Þar kemur Sóley Tómasdóttir sterk inn. Hún er reyndar annálaður húmoristi líka, en jafnframt með reynslu, hugsjónir og rétta forgangsröðun.

Talandi um húmor og pólitík þá var Þráinn líka mjög fyndinn í morgun þegar hann upplýsti kjósendur um að 5% þjóðarinnar væru fábjánar. Ég er ekki viss um að Þráinn hafi haft erindi sem erfiði í því að sannfæra fólk um réttmæti listamannalauna.

Ég fór annars á setningu Búnaðarþings um daginn og hlustaði þar m.a. á ræðu Jóns Bjarnasonar, landbúnaðar- og sjávarútvegsráðherra. Hann hafði ekki húmor fyrir auglýsingum Símans þar sem fimmmenningarnir í lopapeysunum fúlsa við þorramatnum, fannst þetta lítilsvirðing við þjóðlegar hefðir. Ég hafði aldrei litið svo á þessa auglýsingu,  enda finnst mér hún miklu frekar gera grín að þessum mönnum sem þykjast karlar í krapinu en þora svo ekki að smakka pínu þorramat.

Að lokum um húmorsleysi því ég hef nákvæmlega engann húmor fyrir þessari (kannski) fyrirhuguðu þjóðaratkvæðagreiðslu komandi helgi.

Ég lenti í því á dögunum að verða veik og enda á sjúkrahúsi. Fékk allt í einu heljarinnar hausverk, svima, dofnaði  í hægri helming líkamans og maðurinn minn dreif mig upp á spítala. Þar hélt fólk að ég væri að fá heilablóðfall en ég varð fyrst verulega hrædd þegar ég uppgötvaði það að ég gat ekki lengur talað. Fyrst sagði ég vitlaust orð, allt önnur orð en ég ætlaði mér að segja en síðar kom ég engu upp nema hljóðum sama hvað ég reyndi. Ég var send í miklar rannsóknir en er sem betur fer orðin heilbrigð í dag og engin útskýring hefur fundist á þessum veikindum. Ég er ekki frá því að þessi lífreynsla sitji eilítið í mér ennþá og ekki síst þá vakti þetta mig til umhugsunar um ýmsa hluti m.a. stöðu heilbrigðis- og velferðarkerfisins, réttindi sjúklinga o.s.frv.

Ég ætla ekki að fara að gagnrýna það fólk sem annaðist mig, enda var stjanað við mig eins og mögulegt var og ég hef ekkert nema gott að segja um það fólk sem annaðist mig. Heilbrigðisstarfsfólk vinnur sín verk vel við ótrúlega erfiðar aðstæður, fjárskort og oft á tíðum við ófullnægjandi aðstöðu.

Mér fannst það þó langt frá því þægilegt að liggja á stórri stofu, í tveggja metra fjarlægð frá næsta rúmi og verða því óhjákvæmilega áheyrandi að mjög persónulegu samtali konu við heilbrigðisstarfsmann. Samtal sem ég er handviss um að ekki var ætlast til að hlustað væri á. Aðstaðan bauð þó ekki upp á annað. Þessi kona þurfti sárlega á hjálp að halda frá velferðarkerfinu sem ekki bauðst. Hún endaði því hjá heilbrigðiskerfinu sem gat eingöngu tekið á þeim líkamlegu kvillum sem af ástandinu hlutust en svo miklu meira þurfti til að þessi kona gæti notið lífsins sem skyldi.

Þegar ég var að bíða eftir því að vera lögð inn á deild heyrði ég líka mikið í manni sem lá í rúmi fram á gangi. Hann var mjög tekinn, virkaði sárkvalinn og sagðist vera svangur. Af samtölum hans við starfsfólkið þarna heyrðist mér hann vera einn af  “góðkunningjum” kerfisins. Hann var að því ég held með brisbólgu, sem eru víst mjög sársaukafull, en þar sem hann var áfengissjúklingur sem sinnti ekki læknisráðum né meðferð var lítið hægt fyrir hann að gera. Honum var því gefin ein jógúrt og sendur aftur út á götu.

Það er kreppa en mikið vona ég að nýr heilbrigðisráðherra nái að bæta forgangsröðunina svo við getum gert betur og  komið til móts við fólk sem mest þarf á því að halda.

Hræðslan er afl valdsins. Valdhafar um allan heim hafa alltaf óttast þegna sína því þegnarnir veita völd og þegnarnir geta líka tekið völdin til baka. Valdhafarnir beita því óttanum til að friða eigin hræðslu. Þeir ógna og hræða þegna sína, kúga þá til hlýðni. Skýrustu dæmin af þessu tagi eru harðstjórar, einræðisherrar sem kúga þegna sína með ofbeldi. Pinochet, Pol Pot, Papa Doc. Allir steyptir í sama mót. Hræddir litlir karlar sem hræddu aðra til að sefa eigin hræðslu. Hundruðir annarra hafa fetað sömu slóð. Fyrr eða síðar hefur hins vegar alltaf orðið til afl sem hefur risið upp og boðið hræðslunni byrginn.

Enginn skyldi ætla að hugsunarháttur sem þessi einskorðist við einræðisherra. Lýðræðislega kjörnir valdhafar þjást af sömu hræðslu, kannski ekki í sama mæli en engu að síður. Og ekki bara þeir. Heilu þjóðfélagshóparnir, valdastéttir sem lifa í stöðugum ótta við að missa yfirburði sína og völd. Völd sem þeir hafa ekki unnið til. Eins og feðraveldið.

Undanfarin ár hafa raddir róttækra femínista hljómað hærra í íslensku þjóðfélagi en þær hafa gert frá stofnun Kvennalistans. Það er vel. Hávær femínísk umræða skelfir hins vegar litla hrædda karla sem óttast um þá yfirburðastöðu sem þeir hafa haft í þjóðfélaginu frá upphafi vega. Án þess að hafa unnið fyrir því. Litlu hræddu karlarnir reka því upp ramakvein. Og fjöldi lítilla kúgaðra kvenna taka undir grátkórinn, einfaldlega vegna þess að þær kunna ekki annað.

Á síðustu dögum hefur keyrt um þverbak hjá grátkórnum. Hvers vegna? Jú, vegna þess að það hriktir svo í stoðum feðrveldisins að grátkórinn óttast um undirstöður sínar sem valdastéttar. Vegna þess að ung róttæk kona vogar sér að standa upp og sýna hvað í hana er spunnið. Sýna hvað í konur er spunnið. Ung róttæk kona sem brýtur af sér hlekki feðraveldisins. Það gerir hún ekki fyrir sig, heldur fyrir allar konur og alla karla. Það gerir hún til að tryggja börnunum okkar réttlátt þjóðfélag, jöfn tækifæri, jafna framtíð. Og ef litlir hræddir karlar og litlar hræddar konur þurfa að gráta og kveina þess vegna þá er það bættur skaðinn. Fyrir þetta hugrekki sitt þarf þessi unga róttæka kona hins vegar að þola slíka meðferð í almennri umræðu að það jaðrar við mannorðsmorð. Það er eina leiðin sem grátkórinn kann að beita, skapa ótta og hræðslu til að sefa sinn eigin ótta og sína eigin hræðslu. Grátkórinn ræðst á ungu róttæku konuna, reynir að gera hana tortryggilega, lýgur upp á hana. En unga róttæka konan brotnar ekki, hún bognar ekki einu sinni heldur stendur keik. Hún hefur réttlátan málstað að verja og hún veit það. Ég tek hatt minn ofan fyrir ungu róttæku konunni og stend einhuga með henni. Þessi unga róttæka kona er Sóley Tómasdóttir.

Freyr Rögnvaldsson
Greinin birtist áður á Smugunni 17. febrúar 2010

Ég fór sátt að sofa í gær. Félagar í VG hafa sett saman sterkan lista sem vonandi skilar fjölda atkvæða í borgarstjórnarkosningunum í vor.

Ég studdi sérstaklega við bakið á tveimur öflugum konum, Sóley Tómasdóttur og Elínu Sigurðardóttur. Þær komu báðar mjög vel út.

Sóley hreppti 1. sætið og mun leiða þennan öfluga lista félaga úr VG í kosningum í vor. Sóley er að mínu mati vaxandi stjórnmálakona sem hefur sýnt og sannað að hún er með hjartað á réttum stað og vel treystandi til góðra verka.

Elín endaði í 4. sæti á eftir hástökkvaranum Líf Magneudóttur. Elín sem stefndi á 3-4 sæti má vel við una. Ég hef starfað mjög mikið með Elínu, sérstaklega í ungliðahreyfingunni, og hef mjög góða reynslu af því samstarfi. Elín er kraftmikil, öflug og réttsýn. Berst fyrir þeim sem minna mega sín og ég hlakka til að fylgjast með henni í pólitíkinni á komandi árum.

Listinn í heild sinni er flottur og öflugur.

Sóley Tómasdóttir
Þorleifur Gunnlaugsson
Líf Magneudóttir
Elín Sigurðardóttir
Davíð Stefánsson
Herman Valsson

og næst inn væri ungliðinn Snærós Sindradóttir, formaður UVG í Reykjavík.

Steingrímur J. Sigfússon byrjaði erindi sitt á því að leggja út frá spurningunni  - Hvernig finnst okkur að myndin af okkur Íslendingum eigi að vera? Mig langar að nýta þetta sjónarhorn hans með því að spyrja ykku- Hvernig finnst ykkur að myndin af okkur, Vinstrihreyfingunni - grænu framboði eigi að vera?

Eftir allt of langa setu nýfrjálshyggju og hægri manna. Eftir áratuga sóðaskap, græðgi og valdabaráttu þar sem hver maður (karlmaður) reyndi að skara eld að eigin köku tók ríkisstjórn okkar við. Ríkisstjórn Vinstrihreyfingarinnar - græns framboðs og Samfylkingarinnar.

Í umboði kjósenda tóku þessir flokkar að sér að taka til. Ég verð að segja að mér finnst ansi vel að verki staðið á skömmum tíma. Fulltrúar okkar á þingi hafa unnið þrekvirki, lagt nótt við dag í að sópa saman brotin, heyja varnarbaráttu eða jafnvel stórbæta hag hópa í samfélaginu líkt og Katrín Jakobsdóttir gerði með hækkun grunnframfærslu námslána.

Því miður hafa öll þau góðu mál sem við höfum náð fram ekki fengið athygli sem skyldi. Okkar góðu mál hafa fallið í skuggann af eilífum innanflokkserjum sem helst virðast vera háðar í fjölmiðlum. Sú orka sem við eigum að vera að nýta til að koma til móts við þarfir Íslendinga á þessum tvísýnu tímum hefur farið í að slökkva elda sem við sjálf erum búin að kveikja.

Af hverju eyðum við ekki tíma okkar í að slökkva þá elda sem Sjálfstæðisflokkurinn og Framsóknarflokkurinn kveiktu? Og að sjálfsögðu að bjarga heiminum í leiðinni.

Er bloggið búið ?

Nú eru örfáir dagar í kosningar. Það er frekar furðulegt að standa í kosningabaráttu á þessum erfiðu tímum. Kosningabaráttan er rétt nýhafin en samt eru flestir löngu komnir með upp í kok af stjórnmálum því umræða um þau, stöðu þjóðarbúsins, Alþjóðagjaldeyrissjóðinn,  stýrivexti, o.s.frv. hefur verið alls ráðandi síðan hrunið varð í október.

Frá byrjun október létu stjórnvöld óánægju þegna sinna sem vind um eyru þjóta. Stjórnvöld þóttust of upptekin við að bjarga málunum til að geta átt samráð við þjóðina, enda virtist mikil óvissa ríkja um það meðal sumra ráðamanna hver þjóðin væri eða hver gæti yfir höfuð talað í nafni hennar. Í huga almennings sem barði taktinn fyrir utan Alþingi var þó ljóst að stjórnvöld gátu ekki lengur talað í nafni þjóðarinnar.

Að endingu sprakk stjórnin. Vinstri græn, flokkurinn sem gjarnan var brigslað um að vera sífellt á móti öllu,  komst í minnihlutastjórn með Samfylkingunni og hefur eytt síðustu áttatíu dögum í að bjarga því sem bjargað verður fyrir kosningar.

Fólkið í flokknum sem ávallt var á móti - á móti ruglinu, ofþenslunni, stóriðjustefnu fyrri ríkisstjórna, þessari brjáluðu neyslu og  öllu því sem á endanum kom samfélaginu í þrot hefði auðveldlega getað fallið í þá gryfju í þessari kosningabaráttu að eyða öllum sínum tíma í að rölta um bæinn að segja„I told you so“.  Hins vegar væri það ekkert sérlega uppbyggileg pólitík og sem betur fer snýst stjórnmálasýn Vinstri grænna ekki um að horfa sífellt í baksýnisspegilinn. Vinstri græn pólitík er nefnilega pólitík framtíðarinnar, sýn á það hvernig samfélag við viljum byggja upp og búa í.

Það eru erfiðir tímar framundan og því miður er engin galdralausn í boði. Það sem Vinstrihreyfingin - grænt framboð getur hins vegar boðið upp á er heiðarleiki og ábyrgð. Við ætlum okkur hér eftir sem hingað til að koma hreint fram, fela ekkert og berjast fyrir félagslegu réttlæti, velferð, friði, umhverfisvernd og kvenfrelsi.

Spurningin er sú, hvaða flokk treystum við til að gæta hagsmuna okkar í gegn um þessar þrengingar?  Mitt svar er á hreinu. Mætum á kjörstað, kjósum Vinstri græn og gefum Sjálfstæðisflokknum og hans gildum langt frí frá valdasetu. 18 ár er svo miklu meira en nóg.

Greinin birtist 24. apríl 2009 á heimasíðu Ungra Vinstri Grænna

Þessir síðustu dagar í kosningabaráttunni hafa verið ótrúlega skemmtilegir. Ég hef verið á þreytingi milli vinnustaða og staðið vaktina í verslunarmiðstöðum eða kosningamiðstöðinni þess á milli. Móttökurnar hafa hreint út sagt farið fram úr öllum mínum björtustu vonum.

Í gær eyddi ég t.d. rúmum klukkutíma í stjórnmálafræðitíma í FB að spjalla við nemendur um stefnumál VG, stjórnmálaástandið o.fl. Það var ótrúlega gaman. Nemarnir voru klárir, beyttir og skemmtilegir og ég gekk út með  ferskar hugmyndir og jákvæðari í garð framtíðarinnar. Áður haðfi ég farið í  Vodafone þar sem hefur myndast skemmtileg stemning í matsalnum en þau hafa boðið stjórnmálaflokkunum til sín, afhent þeim míkrafón og spurt svo fulltrúa flokkanna spjörunum úr.

Morgunin byrjaði í félagsmiðstöðvunum Hæðargarði og Gerðubergi þar sem ég fylgdist með handavinnu og fékk að stunda dansleikfimi og endaði í Kringlunni þar sem ég dreifði áróðri og umhverfisvænum taupokum við góðar undirtektir.

Í kvöld eru svo stórtónleikar á NASA  Fram koma Ellen Kristjánsdóttir, Klassart, Ragnar Sólberg, Elín Eyþórs ásamt bandi, Hljómsveitin Pikknikk, Blazac og Lúllimon, Villi Naglbítur, Agent Fresco og Dr. Spock auk VG bandsins Ekkert kjaftæði. Frítt inn og allir mæta.

Þetta blogg mitt hefur verið í hálfgerðu lamasessi undanfarið.  Það þýðir þó ekki að ég hafi verið í afslöppun. Þvert á móti hefur verið nóg að gera.

Ég er komin í launalaust leyfi frá vinnu til að sinna kosningabaráttunni á lokasprettinum. Ég nýti tímann að sjálfsögðu mjög vel. Fór t.d. með nokkrum fulltrúum UVG í ferðalag í nokkra daga til að ræða við framhaldsskólanema víðs vegar um landið. Það var ótrúlega gaman en ferðasagan birtist á vinstri.is.

Næstu daga mun allur tími fara í að  svara spurningum, taka símtöl og sinna gestum og gangandi í kosningamiðstöðinni að Tryggvagötu 11 en við erum líka á fullu í að heimsækja vinnustaði og ræða um stjórnmálin. 

Það er líka ekki leiðinlegt að vera í kosningabaráttu þegar undirtektirnar eru svona!

Lánasjóður íslenskra námsmanna gegnir gríðarlega mikilvægu hlutverki í íslensku samfélagi. Sjóðurinn er tæki samfélagsins til að greiða götu fólks til menntunar og jafna aðstöðu til fjölbreytts náms. Tæki til að hvetja fólk til náms og styðja við bakið á því.

LÍN er þó ekki óháð tíma og rúmi heldur þarf sjóðurinn, ef hann á að geta sinnt hlutverki sínu sem skyldi - þ.e. því hlutverki að tryggja jafnrétti til náms að vera hluti af miklu stærri heild, hinu íslenska menntakerfi. Því ef grunnurinn er óstöðugur getur verið erfitt að byggja ofan á hann.

Strax í leik- og grunnskóla byrjar mismunun í íslensku menntakerfi. Það er  ólíðandi að öllum börnum standi ekki til boða ókeypis máltíðir yfir skóladaginn í grunnskólum landsins. Það er líka óréttlátt að tónlistarkennsla og íþróttaiðkun geti verið forréttindi þeirra barna sem eiga efnameiri foreldra í stað þess að vera á allra færi. Hvers konar fordæmi eru það sem skapast þegar foreldri sér sig knúið til að draga úr áhuga barn síns til að stunda íþróttir einfaldlega vegna þess að ekki eru til fjármunir á heimilinu? Tónlistarnám, íþróttaiðkun og heitur matur í hádeginu eiga ekki að vera forréttindi þeirra barna sem eiga efnaða foreldra, heldur sjálfsögð réttindi allra barna. Alveg eins og að háskólanám á ekki að forréttindi heldur sjálfsögð réttindi.

En er lánasjóður íslenskra námsmanna að ná að sinna hlutverki sínu sem skyldi? Er kerfið nægilega gott? Ég held því miður að flestir hér inni segi nei og geta nefnt ýmislegt sem mætti betur fara. Flest þau atriði tengjast því sennilega að sjóðurinn hefur ekki úr nægilegu fjármagni að spila. Það vantar nefnilega ekki viljann hjá stjórn LÍN eða starfsfólki sjóðsins að gera vel við námsmenn.

Þarna erum við komin að kjarna vandamálsins sem við stöndum frammi fyrir í dag. Því að þrátt fyrir allt, þrátt fyrir allar fagrar hugsjónir, mikinn metnað og velvilja, er hér kreppa. Og hvað gerum við þá?

Nú stendur stjórn LÍN til að mynda frammi fyrir því að eiga að endurskoða úthlutunarreglurnar sjóðsins en um leið spara miljarð.  Á sama tíma og sjóðurinn hefur minna fjármagn en áður til að spila úr er ástandið á atvinnumarkaðnum hræðilegt. Atvinnuleysi er mjög mikið og margir hafa bent á þá leið að atvinnulaust fólk ætti að geta nýtt tækifærið og stundað nám, - byggt sig upp.

Það er hins vegar ekki mjög auðvelt fyrir fólk að velja það að hefja nám þegar námslán eru um 50.000 krónum lægri en atvinnuleysisbætur. Fólk þarf jú að lifa af, sjá fyrir sjálfum sér og heilu fjölskyldunum.

Þarna held ég að okkar stærstu sóknarfæri séu. Eins og námslán eru hugsuð í dag er gert ráð fyrir að hægt sé að stunda vinnu með námi, að minnsta kosti yfir sumarið helst allan veturinn með námi. Nú er staðan hins vegar allt önnur. Ástandið á vinnumarkaðinum gerir það að verkum að þessi forsenda er brotin. Auðvelt er að áætla það að erfiðara verði fyrir námsmenn að fá vinnu í sumar, hvað þá með skóla næsta vetur. Þetta gerir það að verkum að stúdentar koma til með að þurfa að treysta nær eingöngu á námslán sér til framfærslu. Því þarf að mínu mati að hækka grunnframfærslu námsmanna eins og mögulegt er. Það er hins vegar því miður ekki hægt vegna stöðu LÍN nema að á móti komi sparnaður hvað annað varðar t.d. hækkun á tekjuskerðingarhlutfallinu.

Ég kýs þó að kalla áherslu á hækkun grunnframfærslu þó að til komi hærra skerðingarhlutfall ákveðið sóknarfæri því að með slíkri breytingu á nálgun námslána, þ.e. að þau séu ekki hugsuð sem hluti af mánaðarframfærslu á móti  launum gætum við líka LOKSINS náð að koma í gegn hugarfarsbreytingu sem mér hefur þótt vanta á hér á landi hingað til, þ.e. sú staðreynd að NÁM ER FULL VINNA. 

Þó að Vinstri Græn, sem ég tala fyrir hér í dag, gangi til kosninga í kreppu jafnt og allir aðrir flokkar er forgangsröðun okkar skýr. Við viljum standa vörð um menntakerfið, heilbrigðiskerfið og félagslega kerfið. Þegar þrengir að er þörf á því sem aldrei fyrr. Auðvitað þarf að spara á öllum stöðum, það hlýtur að vera svo þegar um er að ræða 150 miljarða halla á ríkissjóð. Spyrjið ykkur bara að því í kjörklefanum, hverjum þið treystið best til að spara en hlúa um leið að grunnstoðum samfélagsins. Ég veit hverjum ég treysti best.